25 TAHUN JABATAN IT PAS: DARIPADA KOMPUTER KEPADA DATA RAYA BAGI MEMBINA JARINGAN DIGITAL

25 TAHUN JABATAN IT PAS: DARIPADA KOMPUTER KEPADA DATA RAYA BAGI MEMBINA JARINGAN DIGITAL

Oleh: Khairul Faizi bin Ahmad Kamil

Tarikh: 31 Ogos 2026

Pendahuluan

Menulis sejarah Jabatan IT PAS (JITP) bukan sekadar menelusuri perkembangan komputer, Internet, sistem aplikasi atau Data Raya. Ia sebenarnya merupakan usaha merakam salah satu proses penting dalam perjalanan transformasi organisasi Parti Islam Se-Malaysia (PAS).

Sebagai sebuah organisasi yang berkembang melalui struktur jamaah yang tersusun, PAS sentiasa berhadapan dengan tuntutan untuk menyesuaikan pengurusan dengan perubahan zaman. Perkembangan teknologi maklumat sejak penghujung dekad 1990-an telah membuka ruang baharu dalam pengurusan ahli, organisasi, maklumat, komunikasi dan gerak kerja parti.

Daripada Unit IT kepada Sebuah Jabatan

Sejarah JITP tidak bermula secara tiba-tiba pada tahun 2000. Menjelang PRU 1999, telah wujud usaha menggunakan teknologi maklumat melalui Unit IT di bawah Pusat Penyelidikan PAS. Pengalaman awal ini membuka ruang kepada keperluan membangunkan pengurusan IT secara lebih tersusun.

Pada 7 Oktober 2000, PAS menganjurkan Seminar dan Bengkel IT PAS (SBIT 2000). Seminar ini menjadi titik penting dalam sejarah perkembangan IT PAS apabila resolusi berkaitan pengukuhan IT dihasilkan. Resolusi tersebut kemudiannya dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa PAS Pusat pada 18 November 2000 untuk pengesahan. Daripada proses inilah lahirnya Jabatan IT PAS Pusat (JITP) sebagai sebuah entiti rasmi dalam PAS.

Penubuhan JITP memperlihatkan kesedaran bahawa teknologi bukan lagi sekadar alat bantuan pejabat, tetapi instrumen yang boleh memperkukuh pengurusan organisasi dan gerak kerja jamaah.

Mohd Shuhaimi Embong: Tokoh Perintis

Dalam perjalanan awal JITP, nama Encik Mohd Shuhaimi bin Embong mempunyai tempat yang amat penting. Beliau merupakan Setiausaha JITP yang pertama. Bahan sejarah organisasi JITP sempena Jubli Perak pula merekodkan beliau sebagai Pengarah JITP PAS Pusat dari tahun 2000 hingga 2019, sebelum kembali menerajui jabatan tersebut mulai tahun 2023 sehingga sekarang.

Tempoh penglibatan yang begitu panjang menjadikan beliau antara individu yang paling rapat dengan perkembangan IT PAS. Beliau melalui zaman awal komputer dan Internet, kemudian menyaksikan perubahan kepada sistem pengurusan, media baharu, multimedia, aplikasi dan Data Raya.

Membina Asas dan Memperkasa Jamaah

Selepas penubuhannya, JITP mula membina struktur dan sistem kerja. Mesyuarat rasmi pertama JITP dilaporkan berlangsung pada 27 Januari 2001 di pejabat Pusat Penyelidikan PAS di Jalan Pahang. Pada peringkat awal turut diberikan perhatian kepada pembentukan struktur penasihat.

Perkembangan tersebut semakin terserlah melalui Konvensyen IT PAS 2003 (KITP2003) pada 21 Jun 2003 di PUTIK, Kelantan. Konvensyen ini membawa tema:

“Memperkasa & Menjana Kemenangan Jamaah melalui IT.”

Kira-kira 600 peserta dilaporkan menyertai konvensyen tersebut dan beberapa resolusi berkaitan IT dihasilkan sebagai persediaan menghadapi PRU 2004. Tema ini menggambarkan perubahan cara pandang: IT bukan lagi urusan teknikal semata-mata tetapi instrumen untuk memperkemas organisasi, komunikasi dan gerak kerja jamaah.

Daripada Rekod Manual kepada Sistem Digital

Salah satu perkembangan terpenting JITP ialah usaha membangunkan sistem pengurusan organisasi dan data. Antaranya ialah Sistem Pengurusan Organisasi dan Keahlian PAS (SPOKAS), selain sistem berkaitan Daftar Pemilih serta pelbagai aplikasi dan sistem organisasi. Program IT PAS di Sabah pada tahun 2005 turut memberikan pendedahan berkaitan SPOKAS dan Sistem Daftar Pemilih.

Perkembangan ini membawa perubahan besar kepada pengurusan organisasi. Maklumat ahli dan organisasi yang sebelum ini banyak bergantung kepada rekod manual mula diurus dengan pendekatan digital. Data mula dilihat sebagai aset organisasi yang perlu disusun, diselenggara dan digunakan dengan lebih berkesan.

Lajnah IT/ICT dan JITP

Apabila kepentingan teknologi semakin meningkat, PAS turut memperkemas struktur pengurusan IT. Pada tahun 2005, diwujudkan Lajnah IT/ICT, manakala JITP terus berfungsi sebagai jabatan yang melaksanakan keperluan teknikal. Secara asasnya, Lajnah IT/ICT memberikan tumpuan kepada dasar, hala tuju dan polisi, manakala JITP kepada pembangunan sistem, aplikasi, prasarana dan pelaksanaan teknologi.

Memasuki Era Media Baharu

Perkembangan Internet kemudiannya membawa JITP ke ruang baharu, iaitu media digital. PAS mula meneroka penggunaan laman web, portal, video dan WebTV. Teknologi mula digunakan bukan sahaja untuk pengurusan dalaman tetapi juga untuk penyampaian maklumat kepada masyarakat.

JITP turut menyokong program-program besar PAS, termasuk Muktamar dengan keperluan Internet, rangkaian, komputer, server, multimedia, siaran langsung dan laman web. Bahan Jubli Perak JITP menyenaraikan Data Center, Network (LAN/WAN), Computer Hardware, PC, Servers, Projector, Net Meeting & Live Studio, Radio/TV, Internet, Video Camera & Mic serta Website dan Portal PAS sebagai antara produk dan perkhidmatan jabatan.

Takiyuddin Hassan dan Perkembangan ICT serta Data Raya

Dalam sejarah portfolio IT PAS, Datuk Seri Takiyuddin Hassan, Setiausaha Agung PAS turut mempunyai peranan penting. Beliau pernah terlibat sebagai Timbalan Pengerusi Lajnah ICT dan kemudiannya menerajui portfolio tersebut. Beliau menjadi Pengerusi Lajnah IT dan Data Raya mulai tahun 2015.

Perkembangan ini berlaku ketika teknologi organisasi memasuki fasa baharu. Fokus bukan lagi semata-mata kepada komputer, rangkaian dan aplikasi tetapi semakin menjurus kepada data dan Data Raya.

Data Raya: Fasa Baharu

Perkembangan Data Raya merupakan kesinambungan daripada sistem yang dibangunkan sejak awal. Daripada data ahli kepada data organisasi dan pemilih, jumlah maklumat yang perlu diurus semakin besar. Persoalannya berubah daripada bagaimana hendak menyimpan dan mengurus maklumat kepada bagaimana maklumat boleh dianalisis dan digunakan untuk membantu membuat keputusan.

2017: Media, Data dan Aplikasi

Menjelang PRU14, perkembangan tersebut semakin jelas. Program Jelajah Rangsangan IT (JERIT) pada tahun 2017 memberi penekanan kepada Media Baru & Multimedia (MBMM) serta Data & Aplikasi Sistem (DataApps). Gabungan kedua-dua bidang ini menunjukkan bahawa teknologi telah menjadi sebahagian daripada cara organisasi berkomunikasi, mengurus maklumat dan melaksanakan gerak kerja.

Kesinambungan Kepimpinan

Bahan sejarah organisasi JITP merekodkan Pengarah JITP Pusat sebagai Mohd Shuhaimi Embong (2000–2019), Wan Asrul Affendi Muhammad (2019–2023) dan Mohd Shuhaimi Embong semula mulai 2023 hingga sekarang. Bahan yang sama turut mendokumentasikan sejarah Jabatan IT Pemuda PAS Malaysia dan Jabatan IT Muslimat PAS, menunjukkan perkembangan budaya teknologi merentas struktur jamaah.

Menghargai Generasi Terdahulu

Sejarah JITP tidak hanya terdiri daripada nama jawatan, sistem dan teknologi. Di sebalik setiap sistem, server, rangkaian, laman web, siaran langsung dan aplikasi terdapat manusia yang membangunkannya dan memastikan ia terus berfungsi. Bahan Jubli Perak JITP menyediakan ruang “Sahabat IT Dalam Kenangan” sebagai penghargaan kepada mereka yang telah pergi menghadap Ilahi. Jasa mereka bukan sekadar kepada teknologi, tetapi kepada jamaah yang mereka khidmati.

Menuju 2030

Kini, setelah 25 tahun, JITP memasuki fasa baharu. Teknologi hari ini jauh berbeza daripada tahun 2000. Dunia berhadapan dengan kecerdasan buatan, automasi, pengkomputeran awan, Data Raya, analitik, keselamatan siber dan komunikasi masa nyata.

Cabaran JITP bukan lagi sekadar menyediakan komputer atau Internet tetapi membina ekosistem digital yang selamat, cekap, bersepadu dan memberi manfaat kepada seluruh organisasi. Gagasan “Jaringan IT Prihatin Menuju 2030” memberikan gambaran bahawa pengalaman 25 tahun akan menjadi asas untuk menghadapi cabaran teknologi masa hadapan.

Penutup

Perjalanan 25 tahun JITP sebenarnya adalah sebahagian daripada sejarah transformasi PAS; daripada komputer kepada Internet, daripada Internet kepada rangkaian, daripada rangkaian kepada sistem, daripada sistem kepada pangkalan data, daripada data kepada Data Raya dan seterusnya kepada ekosistem digital yang semakin kompleks.

Namun, di sebalik semua perubahan tersebut, prinsip asasnya tetap sama: teknologi ialah alat untuk membantu manusia dan memperkukuh organisasi.

Jubli Perak JITP bukan sekadar meraikan usia sebuah jabatan. Ia adalah penghargaan kepada para perintis dan petugas yang membina jaringan teknologi untuk jamaah.

25 tahun telah berlalu. Perjalanan masih diteruskan. Cabaran baharu sedang menanti. Dengan pengalaman sejarah sebagai panduan, teknologi sebagai alat dan jamaah sebagai amanah, JITP perlu terus melangkah.

-----------------------------------------------------------------

Penulis adalah merupakan Penolong Setiausaha Agung PAS, Timbalan Pengerusi Lajnah Teknologi Maklumat dan Data Raya PAS Pusat dan Pengerusi Jabatan Arkib PAS Pusat.